Wat is het je waard?

Lesmateriaal over morele dilemma’s in de Tweede Wereldoorlog en nu voor groep 7 en 8 en het voortgezet onderwijs. 

Lesmateriaal over morele dilemma's in de Tweede Wereldoorlog en nu

In oorlogstijd kan een keuze grote gevolgen hebben. Het afwegen van dilemma’s staat centraal in het erfgoedproject Wat is het je waard?

In dit lesmateriaal worden waargebeurde Oosterhoutse historische gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog dichtbij gehaald. De leerlingen onderzoeken de keuzes die mensen maakten tijdens de oorlog en stellen zich voor hoe zij gehandeld zouden hebben in die tijd. Daarnaast bespreken zij hoe wij daar nu naar kijken. Wie zo’n keuze moet maken, spreekt zich uit over wat hij of zij belangrijk vindt; welke waarde het zwaarst telt.
 

Achtergrondinformatie les 1: Het tweede dilemma

Pater Kerssemakers

1896-1943 (overleed op 46 jarige leeftijd)

Pater Kerssemakers

Jan Huijbregts

1921-1943 (overleed op 22 jarige leeftijd)

Jan Huijbregts

Boek Pater kerssemakers

In 2013 bracht Heemkundekring De Heerlijkheid Oosterhout in samenwerking met de Paters Benedictijnen een boek uit over Pater Kerssemakers. Het boek beschrijft het verhaal over het verzet tegen de Duitsers door Pater Kerssemakers en een aantal jonge mannen uit Oosterhout en Breda. Door een toeval werd de verzetsgroep in 1942 door de Duitse Sicherheitsdienst opgepakt. Pater Kerssemakers en Jan Huijbregts kregen de doodstraf. De rest moest onder zware omstandigheden dwangarbeid in Duitsland verrichten. Een aantal van hen zijn deze ontberingen nooit te boven gekomen.

Boek Pater Kerssemakers, monnik en verzetsstrijder: te koop bij Heemkundekring De Heerlijkheid en te leen bij Bibliotheek Theek 5
.

Struikelsteen Sint Paulusadbij

In de stoep voor de Sint Paulusabdij aan de Hoogstraat 80 in Oosterhout vind je een struikelsteen. Oorspronkelijk heten ze ‘Stolpersteine’ (stolpern betekent struikelen in het Duits). Een idee en uitvoering van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig.

Kubusvormige betonnen stenen met een messing bovenplaat met daarin de tekst gegraveerd. De stenen worden geplaatst in het stoep voor de huizen waaruit de Joden, Sinti, verzetsstrijders, Roma, politieke gevangenen zijn verdreven en vermoord. De meesten hebben geen graf maar op deze manier hebben ze een naam en daardoor blijven zij in herinnering bestaan. Door te struikelen, maak je symbolisch een buiging voor deze oorlogsslachtoffers.

Heemkundekring de Heerlijkheid Oosterhout heeft ervoor gezorgd dat er drie struikelstenen in Oosterhout zijn geplaatst, waaronder één voor Pater Kerssemakers.

Struikelsteen Sint Paulusadbij

Tweede Wereldoorlog in Oosterhout

Wandelroute Kilometer van de vrijheid

Korte wandelroute in het teken van de Tweede Wereldoorlog in Oosterhout die je door middel van de app izi.TRAVEL kunt lopen. Startpunt: Sint Jansbasiliek | Eindpunt: Antoniuskerk | Afstand: 870 meter

Bekijk de route

Download de gratis izi.TRAVEL-app I Google Play I  App Store

Schuilkelder

In de tuin van de vroegere Pastorie van de Antoniuskerk bevindt zich een schuilkelder uit de Tweede Wereldoorlog. Je kunt deze op afspraak bezoeken via inlichtingen@schuilkelder.info. De schuilkelder bevindt zich aan de Sint Vincentiusstraat 105 in Oosterhout.

Let op: Doordat de schuilkelder klein is, mogen er maar een beperkt aantal mensen tegelijk naar binnen. De andere kinderen kunnen in een speciale ruimte wachten waar een film wordt vertoond.

Pools militair ereveld en Oorlogsmonument uit 1941

Laatste rustplaats voor 30 Poolse militairen die aan het einde van de Tweede Wereldoorlog in de omgeving van Oosterhout sneuvelden in de strijd voor onze vrijheid. Zij maakten deel uit van de eerste Poolse pantserdivisie onder commando van generaal Stanislaw Maczek. Monument ter nagedachtenis aan drie Oosterhoutse militairen die sneuvelden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Bezoek 

Van zonsopkomst tot zonsondergang Begraafplaats Leijsenakkers, Veerseweg 42, Oosterhout

Oorlogsmonument

Het oorlogsmonument in Oosterhout is een monument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Het monument werd gemaakt door beeldhouwer Jacques van Poppel. Het gedenkteken werd in 1955 in het Slotpark onthuld. In 1994 is het monument uitgebreid.

Op een lage halfronde marmeren muur tegenover het beeld zijn de namen te lezen van 159 Oosterhoutse oorlogsslachtoffers en militairen die vielen op Oosterhouts grondgebied. Het oorlogsmonument is te bezoeken in het Slotpark Oost aan de Slotlaan in Oosterhout.

Krant De Vrije Stem

Vanaf D-day (6 juni 1944), de invasie van de geallieerden in Normandië, verschijnt in Oosterhout het illegale blad De Vrije Stem. De initiatiefnemers zijn Jan van Bijnen en Rinus Damen, die samen al lange tijd naar Radio Oranje luisteren, maar nu de bevrijding in aantocht lijkt, besluiten om de berichtgeving ook zelf op papier te zetten.

De krantjes worden gedrukt bij Van Bijnen thuis, boven de sigarenwinkel, en later bij Zwaans op de boot aan de Koningsdijk en nog weer later bij Van der Aa in de Kloosterstraat. Met zo’n tiental bezorgers vanuit het verzet zullen in totaal 103 verschillende uitgaven in Oosterhout verschijnen. De oplage bedraagt tegen de bevrijding ongeveer achthonderd exemplaren.

Speciaal voor de Kilometer van de Vrijheid werd er een krantje uitgebracht met dezelfde titel en de verhalen van nu. 

 

Oosterhoutse tijdmachine

De Oosterhoutse Tijdmachine bevat een schat aan informatie over de geschiedenis van de gemeente.

Zoeken in deze digitale tijdlijn is heel gemakkelijk. Je kunt zoeken op de tien tijdvakken, zoals die ook op de scholen voor basis- en voortgezet onderwijs worden gebruikt, maar ook op het thema Wereldoorlog II. Ook kun je een jaartal of trefwoord intypen.

Oosterhoutse tijdmachine